حواس پرتی و عدم تمرکز در مطالعه

حواس پرتی و عدم تمرکز در مطالعه

حواس پرتی و عدم تمرکز در مطالعه

در هنگام مطالعه مدام حواسم پرت می‌شود. نمی‌توانم بر روی کاری که انجام می‌دهم تمرکز کنم. کوچکترین صدا و تنشی حواسم را پرت می‌کند. هنگام مطالعه به یاد مسئله یا خاطره‌ای می‌افتم و مدت طولانی غرق در افکار آن خواهم شد وقتی به خود می‌آیم زمان بسیاری را از دست دادم. هر موقع شروع به مطالعه می‌کنم افکار منفی به ذهنم هجوم می‌آورد و غم و خشم و عصبانیت حاصل از آن به کلی توانایی یادگیری را از من می‌گیرد.

همه این جملات در جلسات مشاوره بارها از دانش‌آموزان شنیده می‌شود. معضلی مشترک بین همه کسانی که برای پیشرفت در زندگی نیاز به حواس جمع دارند. بدون شک درس خواندن به شیوه‌ی سنتی که  دانش‌آموز ، قلم و کتاب را شامل می‌شود و خبری از صدا و نور و آزمایشگاه و تجربیات علمی نیست،  محیطی ایجاد خواهد کرد که ذهن شما به سختی بتواند بر روی موضوع درس تمرکز کند. دلیل آن واضح است.

قسمت بزرگی از ذهن شما درگیر درس خواندن نخواهد شد. ذهن شما ابعاد متفاوتی دارد. زمانی که نتوانید توجه مغز و تمام حواس پنج‌گانه را بر روی یک نقطه خاص متمرکز کنید، آنگاه ذهنی که قسمتی از آن بیکار می‌ماند مستعد حواس پرتی است. به عبارت دیگر مغز شما به موضوع درس توجهی نشان نمی‌دهند چون جذابیتی ندارد. زمانی که مبحث از ابعادی برخوردار نیست که ذهن را درگیر کند آن زمان است که مغز بیکار مانده دنبال مسائلی خارج از آنچه شما می‌خواهید پرت شود و این یعنی حواس پرتی.

دقت کنید زمانی که در حال بازی مهیج کامپیوتری هستید، در حال نگاه کردن فیلم مورد علاقه خود هستید، زمانی که رمان مورد علاقتان را می‌خوانید یا با شخصی هم‌صحبت می‌شوید که به او و صحبت‌هایش علاقه دارید امکان اینکه حواستان پرت شود کم خواهد شد. زیرا مغز با مسئله درگیر شده و به صورت اتوماتیک عوامل دیگر را حذف خواهد کرد. اما زمانی که مبحث درسی جذابتی زیادی ندارد ذهن شما به دنبال مسائل دیگر می‌دود و شما را یاری نمی‌کند. اما چاره چیست؟

برای یافتن راه‌حل از دو زاویه به مسئله نگاه کنید. کاری کنید که زمان درس خواندن، ذهنتان به درس جلب شود و در واقع درس را با تدابیری جذاب کنید. به طور مثال از خودکار رنگی برای نوشتن مطالب استفاده کنید و یا مصداق مسائلی که در درس وجود دارد را بیابید یا مباحث چالش برانگیز درس‌ها را با ابعاد گوناگون با افکار خود تطبیق دهید. حتی سعی کنید به مطلبی که می‌خوانید انتقاد کنید.

این روش همیشه امکان اجرایی شدن ندارد چون همه درس‌ها قابلیت جذاب شدن برای شما را نخواهد داشت. راه دوم حذف عوامل داخلی و بیرونی حواس پرتی است. یا دست‌کم شناخت مسائل و تلاش برای کاهش آنها. راه دوم نیز همیشه قابلیت اجرایی شدن دارد اما درصد پاسخ گویی بسته به هر فرد متفاوت است. بدون شک حذف یا نادیده گرفتن عوامل بیرونی مزاحم، ساده‌تر از حذف عوامل داخلی حواس پرتی است.

شما ممکن است به مرور توانایی آنرا بیابید که در محیطی پر از سر و صدا و حتی در مترو تمرکز کنید و درس بخوانید. اما اگر مسئله‌ای ذهن شما را مشغول کند یا نگران اتفاقی خاص باشید بسیار سخت می‌توانید بر روی درس تمرکز کنید و احتمالا در موارد شدید نیاز به روانشناس و کمک گرفتن از مشاور وجود خواهد داشت.

تکنیک‌هایی وجود دارد که مانع حواس پرتی می‌شود. تکنیکی بسیار ساده و بسیار کارآمد یادداشت کردن است. خود را در نظر بگیرید که در‌حال درس‌خواندن هستید و ناگهان مسئله‌ای به ذهنتان می‌رسد که قرار بود به فردی بگویید. در یک دفتر یادداشت بنویسید که چه می‌خواستید بگویید. همین کار خیالتان را راحت خواهد کرد و پرونده آن در ذهتان بسته می‌شود.

اگر خشمگین یا عصبانی هستید از حالتان بنویسید. مسائل آزار دهنده را بنویسید مهم نیست با چه لحنی و محتویی. فقط هر چه در ذهنتان به جای مانده به روی کاغذ بیاورید. اگر استرس برنامه روزانه را دارید و برنامه روزانه مکتوب ندارید آنرا یادداشت کنید. آنقدر بنویسید تا ذهنتان آرام شود و هیچ مسئله‌ای باقی نماند. شاید تصور کنید این کار وقت تلف کردن است اما مطمئن باشید که نوشتن افکارتان باعث خواهد شد ذهن از درگیری بیرون بیاید.

هر چه مسائل حل نشده در ذهن باقی بماند امکان حواس پرتی بیشتر خواهد شد. شاید عجیب به نظر برسد اما بسیاری از افراد در هنگام درس خواندن یا امتحان مدام بخشی از یک موزیک در ذهنشان تکرار می‌شود و اغلب شعر کامل به خاطرشان نمی‌آید. گاهی این امر آزار دهنده است و حواسشان را پرت می‌کند. دلیل این امر ناتمام ماندن شعر کامل در ذهن است! ذهنتان به دنبال ادامه شعر می‌گردد و زمانی که شعر کامل شود درگیری ذهن تمام می‌شود.

اگر یک تکه از یک موزیک مدام تکرار می‌شود یک بار آنرا کامل گوش دهید. این کار باعث می‌شود ذهنتان از درگیری خارج شود.  توصیه این است زیاد در پی حذف تمام عوامل مزاحم بیرونی نباشید. سعی کنید در هر شرایطی تمرکز خود را حفظ کنید. با این کار می‌توانید در مترو اتوبوس و در جمعی شلوغ و در هر شرایطی تمرکز خود را حفظ کنید. اما نادیده گرفتن شبکه‌های اجتماعی و دوری از رسانه‌های صوتی و تصویری و دوری از ارتباطات پر تنش و درگیری با مسائلی که باعث عصبانیت شما خواهد شد واجب است.

حفظ تمرکز کاملا اکتسابی است. سعی کنید با تمرین و اصلاح شرایط درون خود به بالاترین تمرکز برسید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *